İstanbul Boğazı'nın gemiler için en
tehlikeli bölgeleri belirlendi. Çarpışma açısından en riskli bölgeler Sarıyer,
Emirgan, Kanlıca; karaya oturmada ise Bebek ve Kuruçeşme bölgeleri olduğu
ortaya çıktı
Boğaziçi Üniversitesi (BÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç.
Dr. Emre Otay ve Cornell Üniversitesi Araştırma Görevlisi Şafak Özkan'ın
coğrafi şartlar, akıntılar, pilotaj hataları ve transit geçiş istatistiklerine
dayanarak yaptıkları araştırma, İstanbul Boğazı'nda gemi kazası için en riskli
bölgelerin çarpışma açısından Sarıyer, Emirgan - Kanlıca, Rumelihisarı -
Kandilli, sahile bindirme ve karaya oturma açısından ise Emirgan, Bebek,
Kuruçeşme olduğunu ortaya koydu.
Ayrıca akıntıyla birlikte hareket eden gemilerin daha zor dümen tutması
nedeniyle kuzeyden güneye giden gemiler daha çok kazaya karışıyor.
Boğaz'dan yılda yaklaşık 50 bin gemi transit geçiş yaparken, bunların 4 bin
500'ü yanıcı veya patlayıcı madde taşıyor. Bu da olası bir kazada İstanbul'un
ne kadar büyük bir tehlikeyle karşı karşıya kaldığını gösteriyor.
Otay'ın araştırmasına göre, bugüne kadar Boğaz'da 200'ü aşkın deniz kazası
oldu. Bu kazaların nedenleri ise, pilotaj eksikliği, Boğaz'ın doğal yapısı,
yüzey akıntıları, kısıtlı görüş mesafesi, yerel şartlar, gemideki mekanik arıza
ve teknik yetersizlikler.
Yapılan çalışmada, hem istatistiki veriler, hem de Boğaz'ın mevcut coğrafik ve
akıntı özellikleri de dikkate alınarak bir modelleme yapıldı.
100 bin geçişte 46 çarpışma
Çalışmadan elde edilen sonuçlar şunlar:
- Transit geçen her 100 bin gemiden 46 tanesi
çarpışma, 23 tanesi de bindirme veya oturma yoluyla kazaya maruz kaldı.
- Küçük gemiler büyüklere oranla daha fazla
kaza yapıyor.
- Güneye doğru seyreden gemiler kuzeye doğru
gidenlere oranla daha çok kazaya neden oluyor. Bunun nedeni ise, akıntıyla
birlikte hareket eden gemilerin daha zor dümen tutması.
- Çarpışma sonucu olan kazalar, sahile bindirme
ve karaya oturmaya oranla daha sık.
- Çarpışma açısından yüksek risk taşıyan
bölgeler; Sarıyer, Emirgan - Kanlıca, Rumelihisarı - Kandilli.
- Sahile bindirme ve karaya oturma açısından
yüksek riskli bölgeler; Emirgan, Bebek, Kuruçeşme.
Korku burnu 'Bebek'
İstanbul Boğazı, Kandilli - Bebek arasında 698 metreye inerek, seyreden gemiler
için zorlu bir parkur haline geliyor. Bebek'te yaşanan bazı kazalar şunlar:
- 4 Aralık 1960: Yunan World Harmony tankeri,
şileple çarpıştı.
- 14 Mart 1986 : Rum tankerine çarpmamak için
dümen kıran Cenk şilebi kıyıya bindirdi.
- 13 Mayıs 1996: Rum bandıralı Aristothales
adlı gemi akıntıda sürüklenmeye başladı. Kaza, şamandıraya demir atılarak ucuz
atlatıldı.
- 23 Mayıs 2000: Arızalanan yük gemisi Bebek
açıklarında demirleyince trafik kapandı.
- 9 Nisan 2000: Jessilena adlı kuru yük gemisi
Bebek koyuna girdi. Bir tekneyi batırdı.
- 14 Kasım 2001: Koyun yüklü Filipin bandıralı
gemi Boğaz'da batınca yüzlerce koyun Bebek Koyu'na vurdu.
- 17 Şubat
2003: Malta bandıralı Sea Patron karaya oturdu, kıyıya demirli bir tekneyi
parçaladı.